Χρονολόγηση υπεραιωνόβιων ελαιοδέντρων στο Άγιον Όρος

Η ελιά είναι μια ντίβα η οποία θέλει να παραμένει νέα , προχωράει ασταμάτητη προς το μέλλον γεμάτη νιότη , οτιδήποτε παλιό το αφήνει πίσω της , το ξεραίνει , ακόμα ακόμα και τον κορμό της !

Όμως εμείς οι άνθρωποι , που περνάμε σαν πεταλουδίτσες εμπρός της, θέλουμε να τη χρονολογήσουμε … Τί περίεργα όντα !

 Όταν λέμε χρονολόγηση εννοούμε τον  προσδιορισμό της ηλικίας των ελαιοδέντρων .

Η κλασική µέθοδος που βασίζεται στον αριθµό των ετήσιων δακτυλίων παρουσιάζει πολλές δυσκολίες εφαρµογής επειδή τα ελαιόδεντρα δεν διατηρούν πλήρες το ξύλο του κεντρικού κορµού τους , ιδιαιτέρως τα πολύ αρχαία. 

Ο κορμός απαρτίζεται από τέσσερα βασικά μέρη , τον φλοιό , το κάμβιο, το ξύλο και την εντεριώνη .

Το κάμβιο βρίσκεται ανάμεσα από το φλοιό και το ξύλο και είναι ένα πολύ λεπτό στρώμα μεριστωματικών κυτάρων δηλαδή κυτάρων που αναπαράγονται δημιουργώντας νέα κύταρα τα οποία σχηματίζουν το εσωτερικό μέρος του φλοιού προς τα έξω και το ξύλο προς τα μέσα  .

Το ξύλο περιέχει τους αγωγούς ιστούς  με τους οποίους  μεταφέρεται κυρίως νερό από τη ρίζα προς το υπέργειο μέρος του δέντρου αλλά  και μια άλλη ομάδα αγωγών που ονομάζεται  ηθμός μέσω των οποίων αντιστρόφως μεταφέρονται κυρίως οργανικές ουσίες από τα ώριμα φύλλα προς το υπόλοιπο δέντρο.

Το κάμβιο εκτείνεται σε όλο το μήκος του άξονα του κορμού του δέντρου και παραμένει ενεργό σε όλη την διάρκεια της ζωής του δέντρου.

Κάθε χρόνο το κάμβιο δημιουργεί τον ετήσιο δακτύλιο πάχους αρκετών κυτάρων αναλόγως της εποχής του έτους και των συνθηκών που επικρατούν , παχύτερα και ανοιχτόχρωμα  στις αρχές τις ‘Ανοιξης και πιο στενά και σκουρόχρωμα προς το Χειμώνα που μειώνεται η δραστηριότητα των δέντρων . Έτσι , λοιπόν, δημιουργείται η κατά πάχος αύξηση των κορμών .

Το ελαιόδεντρο παρόλο που δεν ΄΄παχαίνει΄ με μεγάλο ρυθμό, μέσα στην αιωνόβια πορεία του χιλιάδων ετών φτάνει να έχει κορμούς με περίμετρο άνω των δέκα μέτρων . Το εσωτερικό όμως μέρος του ξύλου μέσω κάποιων φυσιολογικών λειτουργιών νεκρώνεται και απορρίπτεται με συνέπεια η χρονολόγηση μέσω των ετήσιων δακτυλίων να μην έχει εφαρμογή με ακρίβεια όπως σε κάποια άλλα είδη δέντρων .

Η ελιά μας κρύβει την ηλικία της !

Όμως, μία χονδρική προσέγγιση της ηλικίας  µπορεί να γίνει µε βάση την περίμετρο και του υπολογισμού της ακτίνας , έχοντας και σαν δεδομένο το µέσο ετήσιο μήκος ακτινικής ανάπτυξης του ελαιοδέντρου.

Το μήκος  αυτό διαφέρει ανάλογα µε την ποικιλία, αλλά και τις εδαφοκλιµατικές και θρεπτικές συνθήκες που υπήρχαν στην περιοχή του δέντρου κατά τη διάρκεια της ζωής του, έχει υπολογιστεί ότι κυµαίνεται συνήθως µεταξύ 0,8-1,5 mm/έτος. Εποµένως χρειαζόμαστε μαθηματικούς τύπους για τους υπολογισμούς μας , περίμετρος Π =2πr όπου r η ακτίνα του κορμού που μετρήσαμε  ή r = Π/2*3,14 και αφού υπολογίσουμε την ακτίνα r θα την διαιρέσουμε με τον  ρυθµό ακτινικής αύξησης ΜΑ=0,8-1,5mm και θα υπολογίσουμε την ηλικία Η=r/MA .

Ένας άλλος πιο ακριβής τρόπος χρονολόγησης που αξιοποιεί την τεχνολογική εξέλιξη της επιστήμης είναι η χρονολόγηση με το ραδιενεργό ισότοπο του άνθρακα 14 , το 14C.

Ισότοπο ονομάζεται το άτομο ενός στοιχείου το οποίο έχει ίδιο αριθμό πρωτονίων και διαφορετικό αριθμό νετρονίων στον πυρήνα του, ο άνθρακας έχει τρία κύρια ισότοπα 12C, 13C και 14C .

Ο ραδιενεργός 14C παράγεται από την κοσμική ακτινοβολία στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, δηλαδή από προσπίπτοντα σωματίδια υψηλής ενέργειας  προερχόμενα από εκρήξεις μακρινών άστρων στο διάστημα .

Ο 14C προσλαμβάνεται μέσω της φωτοσύνθεσης  με τη μορφή CO2  από τα φυτά ,

όταν όμως το δέντρο  παύσει να ζεί ο 14C δεν ανανεώνεται και η περιεκτικότητα του τείνει στο μηδέν καθώς διασπάται στο πέρασμα του χρόνου ώστε σε 5730! χρόνια τα μισά άτομα του 14C θα έχουν απομείνει από την αρχική συγκέντρωση ενώ τα υπόλοιπα θα έχουν μεταστοιχειωθεί ( ο χρόνος ημίσειας ζωής του 14C είναι 5730 χρόνια ) .

Συγκρίνοντας την αρχική συγκέντρωση με την σημερινή υπολογίζουμε την ηλικία του ελαιοδέντρου .

Θα επανέλθουμε σε αυτό μόλις έχουμε τα αποτελέσματα από τον Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. Δημόκριτος …

Αφήστε ένα Σχόλιο

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Καλάθι αγορών
scroll to top